Refluks i ulewanie u niemowlaka - kiedy to norma, a kiedy choroba

Ulewanie to jeden z tych widoków, które potrafią przestraszyć świeżo upieczonego rodzica: dziecko po jedzeniu zwraca część mleka, czasem przy każdym karmieniu. W większości przypadków to jednak nie choroba, tylko normalny etap dojrzewania układu pokarmowego. Ten artykuł pokazuje, kiedy refluks i ulewanie są fizjologiczne, czym jest choroba refluksowa, co kryje się pod hasłem refluks utajniony i kiedy naprawdę trzeba do lekarza.

Ulewanie a refluks - co to właściwie jest

Refluks żołądkowo-przełykowy to cofanie się treści z żołądka do przełyku. U niemowląt zdarza się kilka razy dziennie i jest zjawiskiem fizjologicznym - wynika z niedojrzałości dolnego zwieracza przełyku i krótkiego przełyku małego dziecka. Gdy ta treść wydostaje się na zewnątrz, mówimy o ulewaniu.

Najważniejsze: ulewanie samo w sobie nie jest chorobą. Zaczyna się zwykle w pierwszych tygodniach życia, nasila około 4 miesiąca i ustępuje samoistnie do około 12, czasem 14 miesiąca, gdy dziecko zaczyna siadać i jeść pokarmy stałe.

Szczęśliwy ulewacz - obraz normy

Kiedy to już choroba refluksowa

O chorobie refluksowej mówimy, gdy refluks zaczyna szkodzić. Sygnały, które przesuwają sprawę z normy w stronę choroby:

• słaby przyrost masy ciała lub chudnięcie,
• niepokój, płacz i wyginanie się przy jedzeniu lub po nim,
• odmowa jedzenia,
• trudności w połykaniu, krztuszenie się,
• nawracające problemy oddechowe, przewlekły kaszel.

Pomocniczo przyjmuje się, że uwagę powinno zwrócić ulewanie co najmniej 2 razy dziennie przez co najmniej 3 tygodnie połączone z powyższymi objawami. Wtedy czas na konsultację z pediatrą.

Refluks utajniony (ukryty) - gdy nie widać ulewania

Bywa, że treść cofa się do przełyku, ale dziecko połyka ją z powrotem zamiast ulewać na zewnątrz. To refluks utajniony, nazywany też ukrytym. Nie widać klasycznego ulewania, a mimo to mogą występować:

• niepokój i płacz przy karmieniu lub po nim,
• wyginanie się, chrząkanie, kaszel,
• gorszy sen.

Jak pomóc - co działa, a co nie

Przy fizjologicznym ulewaniu pomagają proste nawyki:

• Karm mniejszymi porcjami, ale częściej - nie przepełniaj żołądka.
• Trzymaj dziecko pionowo przez kilkanaście do kilkudziesięciu minut po karmieniu i pomóż mu odbić powietrze.
• Unikaj uciskania brzuszka tuż po jedzeniu i zbyt ciasnych ubranek.

Czego nie robić:

• Nie unoś materaca ani główki łóżeczka i nie układaj dziecka do snu na boku czy brzuchu. To sprzeczne z zasadami bezpiecznego snu. Niemowlę śpi płasko na plecach - bezpieczeństwo snu jest ważniejsze niż domowe sposoby na refluks.
• Nie zmieniaj mleka ani nie zagęszczaj pokarmu na własną rękę - takie decyzje podejmuje się z lekarzem.
• Nie podawaj leków na refluks bez zalecenia lekarza. Leki obniżające wydzielanie kwasu stosuje się tylko w rozpoznanej chorobie refluksowej, nie przy zwykłym ulewaniu.

Czerwone flagi - kiedy do lekarza

Bobiko a refluks i ulewanie

W Bobiko tracker karmienia pozwala notować, ile i jak często dziecko je oraz jak znosi karmienia. Jeśli pojawia się niepokój przy jedzeniu albo obfite ulewanie, łatwo zauważyć wzorzec i pokazać go pediatrze, zamiast opowiadać z pamięci. Apka prowadzi też przez rozszerzanie diety i inne tematy pierwszego roku.

Bobiko nie zastępuje lekarza ani oceny przyrostów masy ciała. Pomaga notować obserwacje i rozpoznać, kiedy ulewanie wykracza poza normę.